WIBOR, WIRON i POLSTR — co się zmienia

Czym jest wskaźnik referencyjny

Wskaźnik referencyjny to liczba, która obok marży banku decyduje o wysokości oprocentowania zmiennego. Bank nie ustala go samodzielnie — pochodzi on od niezależnego administratora i odzwierciedla koszt pieniądza na rynku międzybankowym. Gdy wskaźnik rośnie, rośnie oprocentowanie, a wraz z nim rata kredytu.

Przez lata podstawowym wskaźnikiem w Polsce był WIBOR. Wyznaczał on oprocentowanie ogromnej liczby umów kredytowych o zmiennej stopie. Problem w tym, że sposób jego wyznaczania w części opierał się na deklaracjach banków, a nie wyłącznie na rzeczywistych transakcjach.

Dlaczego następuje reforma

Regulacje europejskie oraz oczekiwania nadzoru zmierzają do tego, aby wskaźniki referencyjne opierały się w jak największym stopniu na faktycznych, zawartych transakcjach. Ma to zwiększyć ich wiarygodność i odporność na manipulacje. Z tego powodu w Polsce uruchomiono proces zastąpienia WIBOR nowym wskaźnikiem.

Pierwotnie jako następcę wskazywano wskaźnik WIRON, oparty na transakcjach depozytowych. W toku prac reforma ewoluowała, a uwaga skupiła się na wskaźniku oznaczanym jako POLSTR. Ważne, aby pamiętać, że jest to proces wciąż trwający, a jego szczegóły i harmonogram wyznaczają instytucje odpowiedzialne za reformę.

Co to oznacza dla kredytobiorcy

Najważniejsza informacja jest taka, że celem reformy nie jest podniesienie rat. Zmiana wskaźnika to operacja techniczna, która ma zapewnić zgodność z wymogami i większą przejrzystość. Nowy wskaźnik jest konstruowany inaczej niż WIBOR, dlatego przy zamianie stosuje się tak zwany spread korygujący, który ma neutralizować różnice metodologiczne.

W praktyce oznacza to, że zmiana wskaźnika powinna być dla kredytobiorcy w miarę neutralna kosztowo. Na wysokość raty i tak największy wpływ ma ogólny poziom stóp procentowych ustalanych przez Radę Polityki Pieniężnej oraz sytuacja gospodarcza, a nie sama nazwa wskaźnika.

Jak się przygotować

Nie musisz podejmować pochopnych decyzji tylko dlatego, że trwa reforma. Warto natomiast śledzić komunikaty swojego banku, ponieważ to on poinformuje o ewentualnej zmianie wskaźnika w Twojej umowie i sposobie jej przeprowadzenia. Rzetelnych informacji o samej reformie dostarczają też instytucje nadzorcze i administrator wskaźnika.

Jeśli obawiasz się niepewności związanej z oprocentowaniem zmiennym, niezależnie od reformy zawsze masz opcję rozważenia okresowo stałej stopy lub refinansowania kredytu na korzystniejszych warunkach. Decyzję warto oprzeć na analizie własnego budżetu, a nie na medialnym szumie.

Podsumowanie: spokój zamiast paniki

Reforma wskaźników referencyjnych to porządkowanie rynku, a nie zamach na portfele kredytobiorców. WIBOR ma zostać zastąpiony nowym wskaźnikiem opartym na rzeczywistych transakcjach, przy zastosowaniu mechanizmu korygującego różnice. Proces jest wieloetapowy i wciąż trwa, dlatego najlepszą strategią jest śledzenie oficjalnych komunikatów banku i instytucji nadzorczych oraz podejmowanie decyzji na podstawie własnej sytuacji finansowej.